Ai pha rung

Thứ ba, 11 Tháng mười hai 2007, 10:19 GMT+7


Ai pha rung
Rung thuong nguon ho Ke Go (Ha Tinh) bi tan pha nghiem trong.

Neu co dieu kien tham Vuon quoc gia Bach Ma o Hue, cac ban se thay trong phong trung bay co mot cach cua ghi chu “Ai pha rung, muon biet ban hay mo canh cua nay ra”. Khi mo canh cua ay ra, ban se nhin thay mot tam guong, va cau tra loi den voi ban, chinh hinh anh cua ban nam trong tam guong do…

Toi co may man duoc lam viec cho WWF trong mot khoang thoi gian ngan cach day 4 nam, va sau nay, khi lam viec tai mot truong dai hoc toi lai co nhung nghien cuu lien quan den sinh ke cua nguoi dan vung cao, va gan day nhat, toi co co hoi di sau tim hieu doi song cua cac cong dong ngheo o Lao, Viet Nam va ca Campuchia nua.

Toi khong nghien cuu bao ton phat trien rung, nhung nhung gi dap vao mat toi nhung noi toi da tung di qua khien minh khong the lam thinh duoc.

1. Ke sinh nhai

Y kien cua ban ve van de nay xin gui den Dien dan Dan tri qua dia chi e-mail: .

Co dip gap mot ong pho chu tich huyen no, toi duoc nghe ong ay than van: “Y thuc cua nguoi dan o day kem lam anh a, da co nhieu hinh thuc tuyen truyen nhung ho van cu vao rung chat cui, don go vi the ma rung cang ngay cang kiet que”.

Roi mot dip khac, khi giang day cho mot khoa hoc cua cac kiem lam ve bao ton da dang sinh hoc tai Quang Nam trong chuong trinh cua WWF, cac can bo kiem lam than tho: “Lam tac hoanh hanh du lam, luc luong kiem lam thi mong khong lam sao doi pho duoc”.

Va mot lan khac toi da truc tiep noi chuyen voi mot “lam tac” chinh hieu, “han” moi o trong rung 1 tuan ra de tiep te luong thuc. “Han” phan nan: “Kho lam anh a, toi co muon lam cai viec nay dau, nhung khong lam thi lay gi ma an, lay gi de nuoi vo nuoi con?”

Va trong cac cuoc thao luan nhom gan day nhat voi cong dong cac dan toc mien nui, nhung nguoi tham gia cung da thu nhan la ho co pha rung.

Dung vay, khong ai khac, ke pha rung chinh la nhung ten lam tac ma toi da duoc gap va noi chuyen, ke pha rung chinh la nhung nguoi dan ban dia vi ke sinh nhai. Nhung hay nhin nhan lai su viec mot cach cong bang, khi toi dat minh vao vi tri cua ho, toi nghi co the toi cung se tro thanh “lam tac”.

2. Ke pha rung giau mat?

Neu co dieu kien tham Vuon quoc gia Bach Ma o Hue, cac ban se thay trong phong trung bay co mot cach cua ghi chu “Ai pha rung, muon biet ban hay mo canh cua nay ra”. Khi mo canh cua ay ra, ban se nhin thay mot tam guong, va cau tra loi den voi ban, chinh hinh anh cua ban nam trong tam guong do. Mot hinh thuc giao duc that thu vi!

Toi va co le nhieu nguoi trong cac ban cung da tung duoc ghe tham hoac it ra duoc nhin thay tren truyen hinh, bao chi hinh anh cac van phong Uy ban nhan dan cac cap huyen, tinh, thanh pho voi nhung bo ban ghe bang go den bong voi gia tien len den hang tram trieu dong. Nhung mon do go duoc cham khac rong ran, chim phuong voi day ve nghe thuat nhung cung mang trong no cam giac lanh leo den ghe nguoi. Va that tro treu thay, trong mot cuoc hop tiep doan can bo cua WWF ban ve bao ve da dang sinh hoc thi chinh chung toi va nhung quan chuc cap cao cua tinh no duoc ngoi tren nhung chieu ghe go tien trieu do. Trong cuoc hop, chung toi da thao luan ve van de ai pha rung va lam sao de han che pha rung?

Mot lan khac duoc vinh du moi ve tu gia cua mot vi giam doc so no, ngay truoc phong khach dap vao mat toi la bo do go voi tu che, phan ngua, ghe gia co nguy nga. Ong giam doc no tu hao khoe khoang ve bo suu tap dat tien cua minh. Con toi, lai mot cau hoi dat ra: Ai pha rung?

Trong mot lan di nhau voi nhung nguoi ban, mot nguoi trong nhom da de nghi di an thit rung. Nhung ca nhom khong biet tim dau danh phai goi dien mot anh ban lam kiem lam de duoc chi dan. Chi co kiem lam moi biet ro noi nao co thit rung chinh hieu. Them mot lan tu hoi: Ai pha rung???

Trong mot bai bao gan day nhat cua Lao Dong voi cai “tit”: “Bi thu huyen uy Que Phong” la chu nhan cua ngoi nha san 100 met khoi go”. Bai bao de cap ong huyen ten la Lo Chi Kiem dang su dung mot ngoi nha san bang go moi dung. Chua de cap den chuyen ong ay lay tien dau ra de xay nha to vay thi rieng viec su dung chung do so go cung cho thay la vo nhan dao va phan cam lam roi.

3. He luy

Hau qua cua nan pha rung chac ai cung da biet do la lu quet, ngap lut ma bang chung la trong nam nay, cac tinh mien Trung xay ra lu lut trien mien voi su thiet hai ve nguoi va cua vo cung to lon.

Trong nhung con bao lu do, chung ta cung duoc nghe bao dai dua tin ve cac vi lanh dao lien tuc truc chien de giup dan chong choi va khac phuc hau qua cua bao lut. Trong nhung luc do, khong biet co vi can bo nao ngoi chiem nguong nhung bo do go sang trong la mot niem tu hao cua cong so va tu gia cua minh khong? Va bay gio, khi ong bi thu huyen uy Que Phong ngoi dam dao tra ruou voi cac tam hao cua minh o ngoi nha san long lay khong biet co thuong xot cho may chuc mang nguoi da ra di trong lu?

Chinh phu da co nhieu chuong trinh hanh dong va giao duc cong dong de han che va cham dut viec pha rung, nhung khong biet Chinh phu co chuong trinh giao duc can bo, quy che cong so ve viec khong su dung cac san pham tu rung khong? Thuc te, khi doc bai viet nay han cac ban co cai nhin sau sac hon ve ke pha rung.

Trong toi co mot niem mong moi rang Quoc Hoi se thao luan nghien tuc ve van de nay, Chinh phu phai co hanh dong kip thoi ve viec su dung cac san pham tu go noi cac van phong cong so. Neu khong thi moi hoat dong giao duc cong dong va hoan luong nhung “lam tac” coi nhu vo nghia.

Nguyen Ngoc Huy

(Tokyo - Nhat Ban)

LTS Dan tri - Bai viet cua tac gia Nguyen Ngoc Huy da lam cho moi nguoi tinh ra rang hieu biet bay lau nay ve hai chu “lam tac” van con ho do, nong can. Qua that da den luc phai dinh nghia lai de lam ro noi ham hai chu “lam tac” - do la nhung ke pha rung ca truc tiep lan gian tiep du la co y hay vo tinh, du la lo mat hay “giau mat”!

Hang ngay, moi khan gia truyen hinh deu thay chuong mat khi phai chung kien nhung canh quan chuc cap nay cap no tiep khach voi nhung bo sa-long bang go quy trong that do so, ngheu nghen, ngoi lot thom moi qua phan nua ghe. Khong biet ngoi tiep khach nhu the co nang duoc gia tri cua minh len khong? Co ai nham tinh dong bo sa-long uon eo, do so nhu vay ton het bao nhieu go cua rung, ton bao nhieu tien cua dan? Va ong Bi thu Huyen uy kia, chac chang bao gio nghi chinh minh la… ke “lam tac” cho du chi la “lam tac” gian tiep, hay “ke pha rung giau mat” theo cach goi cua tac gia bai viet tren day!

Thiet nghi, can nhac lai nhung bai hoc ma sinh thoi, Chu tich Ho Chi Minh thuong nhac nho doi voi moi can bo cach mang la: Khong nen pho truong, lang phi - Noi phai di doi voi lam - Can bo phai guong mau trong moi viec de nhan dan noi theo.

Xin phep duoc ban them: cang nhung viec he trong, lien quan voi quoc ke dan sinh nhu viec trong rung va chong pha rung - du truc tiep hay gian tiep - can bo cap cang cao cang phai guong mau de nhan dan noi theo.



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.